Wyraźna mowa nie zależy wyłącznie od tego, czy poprawnie wymawiamy poszczególne głoski. Można nie mieć żadnej wady wymowy, a mimo to mówić niewyraźnie, zbyt szybko albo „połykać” końcówki. Na jakość naszej mowy wpływa praca całego aparatu artykulacyjnego — języka, warg, żuchwy — ale również tempo, napięcie mięśniowe i utrwalone nawyki. 1. Zbyt szybkie tempo mowy Kiedy przyspieszamy, aparat artykulacyjny nie zawsze nadąża za tym, co chcemy powiedzieć. Głoski zaczynają się upra