Wyraźna mowa nie zależy wyłącznie od tego, czy poprawnie wymawiamy poszczególne głoski. Można nie mieć żadnej wady wymowy, a mimo to mówić niewyraźnie, zbyt szybko albo „połykać” końcówki. Na jakość naszej mowy wpływa praca całego aparatu artykulacyjnego — języka, warg, żuchwy — ale również tempo, napięcie mięśniowe i utrwalone nawyki. 1. Zbyt szybkie tempo mowy Kiedy przyspieszamy, aparat artykulacyjny nie zawsze nadąża za tym, co chcemy powiedzieć. Głoski zaczynają się upra

Możemy wypowiedzieć dokładnie to samo zdanie na wiele różnych sposobów — i za każdym razem wywołać u słuchacza inne wrażenie. Wyobraź sobie instruktorkę jogi mówiącą bardzo wysokim, napiętym i szybkim głosem: „Rozluźnij barki i weź spokojny oddech”. Albo menedżera mówiącego bez energii i monotonnie: „Wierzę w ten zespół i jestem pewien, że damy sobie radę”. Treść jest poprawna. Problem polega na tym, że głos opowiada inną historię niż słowa.